Begin

Begin… Beginnen… Oef, wat was dat moeilijk! Ik kon namelijk nooit ergens mee beginnen. Ik zag overal tegenop en had totaal geen overzicht in mijn hoofd van hoe ik iets aan moest pakken.

Elke stap die ik zette, elke beslissing die ik moest nemen voelde bij voorbaat als een onoverkomelijke berg. Zo werd mijn dag dus een aaneenschakeling van zware en moeilijke opdrachten. Uit bed komen, aankleden, ontbijten… Over alles moest ik nadenken en alles was een Opdracht.

Er is een tijdje een reclame op televisie geweest van een nieuwe benzine die je motor schoon zou maken tijdens het rijden. Er komt een auto bij de benzinepomp aangereden met een groot rood anker achter de auto aan. Het anker is groter dan de auto en sleept over de grond. Na het tanken is het anker groen en ligt het op het dak van de auto. Voor mij voelde de hele dag, mijn hele leven, alsof ik door zo’n groot rood anker teruggehouden werd.

Als de kinderen naar school waren, lag er een zee van tijd en ruimte voor me. En in die tijd moest ik Het Huishouden doen. Vond ik. En dat lukte niet. Ik kon mezelf er niet toe zetten. Ik kon me er niet toe zetten om de hond uit te laten, ik kon me er niet toe zetten leuke dingen te gaan doen, ik kon me er niet toe zetten de deur uit te gaan… Niets lukte.

Dit alles natuurlijk met een meer dan levensgroot schuldgevoel erbij. Want ik was per slot van rekening de hele dag thuis! Ik moest toch het huis spic en span hebben als de kinderen weer thuiskwamen. Er moest toch een Gezonde Maaltijd op tafel staan als mijn man weer thuiskwam?

O, wat heb ik me ontzettend slecht gevoeld in de afgelopen ….-tig jaar.

Gelukkig kan ik dit in de verleden tijd hier neerzetten. Ik ben zo ontzettend gegroeid in het afgelopen jaar dat ik nu wél ergens aan kan beginnen. In het begin was ik echt verbaasd als ik ‘opeens’ de was aan het vouwen was, of ‘opeens’ de vaatwasser stond uit te ruimen. Of ‘opeens’ met de hond in het bos stond. Tegenwoordig ben ik niet meer verbaasd, maar ik geniet er nog elke keer van. Het maakt me trots. Ik kán gewoon dingen! Ik kan dingen gewoon! Ik kan gewone dingen…

Tegen iedereen die ik over mijn depressie vertelde zei ik “Ik verwacht niet dat je het begrijpt, het ìs gewoon niet te begrijpen.” Nu ik gewoon dingen kan doen op een dag, voel ik wat ik steeds tegen anderen heb gezegd. Het was inderdaad echt niet te begrijpen. Zij zeiden op hun beurt desgevraagd dat ze die klusjes ‘gewoon’ deden. En dat kon ìk dan nooit begrijpen.

Nu begrijp ik ze wel. Ik had nooit kunnen bedenken hoe het voelt. Nu ik het meemaak merk ik dat je er eigenlijk niet echt iets bij voelt. Je doet dingen gewoon.

Nou ja, ik niet helemaal. Ik voel me bij alles wat ik doe nog altijd trots. Omdat ik het gedaan heb, omdat ik het afgemaakt heb, omdat ik me er ‘gewoon’ bij voelde. Omdat ik begonnen ben.

Echt leven

"Ik ben niet bang voor de weg die ik nog te gaan heb, omdat ik mezelf mag leren kennen. Het zal echt wel zwaar worden. Nog zwaarder dan nu, maar dat omarm ik. Omdat ik weet dat ik dan pas kan voelen wat echt leven is." 

Dit schreef ik twee jaar geleden naar een kennis van me die vroeg hoe het met me ging. Ik had geen idee meer dat ik dit geschreven heb, ik zag het vandaag terug in een mailtje. Hoe waar is het gebleken en hoe fijn voelt het om af en toe te voelen wat 'echt leven' is. 

Het is inderdaad heel zwaar geweest en dat is het nog steeds vrij regelmatig . Maar het gevoel dat ik echt leef heb ik inmiddels een paar keer mogen ervaren. Wat is dat geweldig, dat je opeens beseft dat je 'gewoon aan het leven' bent. 

Leven zonder dat het moeite kost. Zonder te moeten nadenken of je de energie die je hebt wilt steken in het één of het ander, in dit of in dat. Niet hoeven kiezen, maar gewoon doen. Niet eerst over een grote drempel moeten stappen, maar al bezig zijn voordat je er erg in hebt.

Ik heb het dan niet over grote dingen, grote klussen die al tijden op je liggen te wachten, maar over alledaagse dingen zoals koken of de vaatwasmachine inruimen. Dingen waarvan andere mensen vinden dat het 'gewoon' een klein klusje is. 

Ik heb in mijn blogs al eens vaker over gehad, over die grote drempel. Dat anker dat je achter je aan sleept en dat je afremt bij alles wat je doet. Dat er voor zorgt dat alles veel meer moeite kost dan het zou moeten kosten. Het is moeilijk uit te leggen. 

Nu ik ervaren heb hoe het is om iets 'gewoon zomaar even' te doen, begrijp ik dat mijn grote drempel, of dat anker, voor anderen niet voor te stellen zijn. 
Het gevoel van iets 'gewoon zomaar even doen' kende ik op mijn beurt namelijk helemaal niet. Als iemand dat gevoel aan mij had willen uitleggen had ik me er ook niks bij voor kunnen stellen. Hoe voelt het om iets 'gewoon zomaar even' te doen?

Zoals ik al zei heb ik dus inmiddels een paar keer ervaren hoe dat is en ik denk dat die ervaring ook onderdeel is van 'echt leven'. 

Natuurlijk zijn er geluksmomenten die het leven mooi maken. Als ik op vakantie met ons gezin om me heen kijk en iedereen plezier zie hebben, voel, en voelde ik me altijd al, gelukkig. Als ik met de hond in het bos een hert zie, voel ik me gelukkig. Als mijn kinderen me fijne verhalen vertellen over wat ze die dag deden, voel ik me gelukkig.
Ik heb ook altijd gezegd dat ik gelukkig ben. Depressief, maar intens gelukkig daaromheen.

Je kunt niet altijd leven in gelukzaligheid. Het leven is soms ook gewoon saai of naar. Het leven is soms ook gewoon koken of de vaatwasser inruimen. Maar hoe het voelt om dat 'gewoon zomaar even' te doen weet ik nu. 

Ik denk dat ik daarom kan zeggen dat ik af en toe voel hoe het is om  'echt te leven'.
Het is niet groots en meeslepend en vol van geluk. Het is iets 'gewoon zomaar even' kunnen doen.

Focus

Als alle dagen
Zich als zwarte brij
Aaneenrijgen
Als ik moet zoeken naar voldoende licht
Kleuren zich alleen
In negatief nog tonen
Als mijn rolletje vast loopt
Mijn onderwerp onscherp blijft

Kom je dan naast me staan
Reik je me een vaste hand
Eén die me helpt stabiel te blijven
Zodat ik mijn focus kan bepalen
Mijn beeld weer helder wordt
En ik weer scherp kan stellen
In dit wankele bestaan.

Muount Everest

Inmiddels heb ik een andere psychologe. Ik noem haar Marjoleine.
Het eerst waar naar gekeken wordt, is of het klikt. Dat doet het. Dat doet het wat mij betreft al snel trouwens. Het maakt me niet zo heel veel uit wie er tegenover me zit. Dat klinkt misschien onaardig, maar ze hebben allemaal min of meer dezelfde opleiding gehad, zijn allemaal erg vriendelijk en hebben het beste met me voor.

Het is wel weer even terug naar het begin. Dat is zwaar, maar ook wel een mooie spiegel.

Dingen waarvan ik dacht dat ik ze een plekje gegeven had, blijken toch nog vrij rauw aanwezig. 

Ondanks mijn medicatie heb ik bij beide bezoeken aan haar, weer flink hysterisch zitten huilen. Dat was lang geleden. En, zoals ik zei, confronterend. Het laat me zien dat ik nog echt aan het begin sta van het uitzoeken waar mijn negatieve gevoelens vandaan komen. En  -belangrijker- hoe ik ze in de hand leer houden.

Mijn medicatie is tweeledig. Ik gebruik een medicijn dat mijn diepe dalen minder diep moet maken en een medicijn dat ervoor zorgt dat ik mijn emoties weer sneller in de hand heb. 

Het eerste zorgt er bijvoorbeeld voor dat ik niet meer zo snel emotioneel ben. Ik kan veel meer bespreken, of zien (zielige filmpjes op televisie), zonder daarbij zwaar te zitten snikken.

Het tweede zorgt ervoor dat ik het echte zwarte gevoel, dat zich als een groot zwart gat in mijn borstkas manifesteert, niet meer heb gehad.

Een nadeeltje is wel dat ik door deze medicijnen heel snel moe ben. Het is een bekend bijverschijnsel, maar wel één waar ik rekening mee moet houden. In eerdere blogs omschreef ik al dat ik 's ochtends even ging slapen. Ik kon dan echt vijf uur knock-out zijn, en toch 's avonds om tien uur/half elf alweer helemaal op zijn.

Er is een korte periode geweest dat ik niet meer naar bed hoefde, maar dat een half uurtje mijn ogen dicht doen op de bank (zittend) al voldoende was. Helaas heb ik een drukke periode gehad en ben nu weer vrijwel altijd in een staat van vermoeidheid. Gelukkig weet ik inmiddels dat dit weer over kan gaan als ik weer in wat rustiger vaarwater kom.

Een mijlpaal van me was het avondeten. Ik kreeg elke avond een maaltijd op tafel. Ik zeg 'kreeg', want het is alweer eventjes geleden. Dit hangt denk ik samen met de drukke periode waar ik het net over had. Het was wel een fijne mijlpaal. Ik kreeg het eten op tafel zonder eerst die welbekende Mount Everest te hoeven beklimmen. Zonder het nare liedje in mijn hoofd ("Ik wil niet, ik wil niet, ik wil niet"). Ook zonder het nare zware gevoel dat aan zoveel dingen hangt.
Het ging zelfs een korte periode zó goed met me dat er dagen waren waarop ik twee dingen kon doen zonder de grote zware drempels ervoor.

Die drempels zijn moeilijk te omschrijven. Er is een reclame op tv van een auto die rijdt met een groot rood anker erachteraan. Het anker verzwaard de auto. De auto ben ik en er hangen vier van zulke ankers achter me aan. Die ankers ervaar ik bij vrijwel alles. Al heel, heel lang.  Alles kost moeite, alles moet perfect doordacht zijn, alles moet perfect uitgevoerd (kunnen) worden, anders begin ik er al liever niet aan.

En opeens stond ik te koken! Gewoon zomaar! Zonder dat nare, zware gevoel vooraf en tijdens. Het overkwam me gewoon. Zo stond ik in mijn goede periode soms ook 'opeens' in het bos met de hond. Zonder er vooraf als een berg tegenop te zien.

Mijn nieuwe psychologe Marjoleine, zei "Wat fijn! Dan herken je jezelf weer een beetje".  Ze schrok toen ik zei dat ik dit helemaal niet herkende van mezelf, dat dit compleet nieuw voor me was.

Helaas moet ik mijn energie weer opbouwen en komt er weer vrijwel niks meer 'vanzelf'  uit mijn handen. Ik houd mezelf vast aan de gedachte dat het een tijdje terug wel kon en dat het dus vast wel weer terug komt. Als ik dat maar vaak genoeg tegen mezelf zeg, ga ik het vanzelf geloven, toch?

Levensverhaal

Vandaag was ik weer bij Roos. Voordat ik ging had ik er geen zin in, zoals wel vaker de afgelopen tijd. Natuurlijk is 'niet gaan' geen optie en wil ik dat ook niet, omdat ik wel vooruit wil komen. En daar heb ik overduidelijk hulp bij nodig.

Roos vroeg zoals altijd hoe de afgelopen week gegaan was en ik vertelde net als vorige week dat ik me voornamelijk heel leeg en heel boos heb gevoeld. Een gevoel van totale leegheid en een boos gevoel. En moe. Iets anders is er eigenlijk niet.

Samen kwamen we tot de conclusie dat het misschien een goed idee is om met de dokter mijn medicatie te bespreken. Het was voor haar een nieuwe houding van mij, een nieuwe emotie. Of, eigenlijk, een bestaande emotie die door de medicatie versterkt wordt.
Daarbij komt dat ik door deze medicijnen ontzettend ben aangekomen. Samen met de vermoeidheid geeft dat sowieso al geen prettig gevoel, laat staan als je tegen depressie aan het vechten bent.

Nadat we dit stukje hadden afgesloten vroeg ze me hoe ik me graag zou willen voelen. Uiteindelijk, als ideaalbeeld. Verder dan 'energieker', kwam ik niet. Ik weet gewoon niet waar ik naar toe wil, of ga. Ik ken het leven niet anders dan als iets waarbij je continu als een berg overal tegenop ziet.

Te beginnen in mijn schooltijd dat ik opzag tegen de lessen, het huiswerk, dat soort dingen en later in mijn werk dat ik tegen bijvoorbeeld vergaderingen op zag, moeilijke gesprekken of lange dagen. Thuis is bijvoorbeeld het eeuwig terugkerende huishouden een berg waar ik tegenop zie. Maar ook leuke dingen zijn voor mij een struikelblok.
Aanstaande zaterdag (morgen dus) ga ik eindelijk leuke workshop volgen die ik al lange tijd wil doen.  Samen met een vriendin van mij.  Maar de donkere gedachten hierover kwamen gisteren al bovendrijven.

Als dit weg zou vallen, die grote berg, dit depressieve gevoel, weet ik niet wat ervoor in de plaats zal komen. Ik zou geen rozengeur en maneschijn dúrven wensen, omdat ik dat nooit gekend heb. Ik wil niet iets willen dat buiten mijn bereik ligt. Ik weet niet beter dan dat er altijd 'aapjes op mijn schouder' zitten. Zaken die mijn aandacht vereisen en die ik af moet ronden (vaak met een deadline). Als iemand anders (werk of school van de kinderen) ze me niet opleggen, dan leg ik mezelf wel één of andere deadline (en bijbehorende te behalen hoge lat) op. Al dan niet bewust.

Of er een periode was, of is, in mijn leven waarop ik me goed voelde of voel, vroeg Roos. Pfoeh, daar moest ik heel lang over nadenken. Wanneer heb of had ik niet die Mount Everest voor me. Alleen op het moment dat ik met mijn man en kinderen in de auto stap om op vakantie te  gaan in de zomervakantie. Als alles geregeld is, alles klaar om te gaan. Dat is het enige moment in mijn leven dat ik kan bedenken dat ik zeker weet dat ik geen deadlines heb en niets meer hoef. Roos was zichtbaar geschokt hierover.

Roos vroeg mij hierop hoe ik in het leven stond toen de kinderen nog klein waren. Door deze vraag werden er nieuwe dingen aangeboord in ons gesprek die het bekijken waard zijn, maar waar helaas geen tijd meer voor was.
Toen we een nieuwe afspraak maakten vroeg ze me mijn levensverhaal eens op te schrijven. En dan niet eens zozeer de feiten, maar wel herinneringen die ik heb en hoe ik me daarbij voelde.

Het is fijn dat ze daarover begon, want ik was dat zelf ook al van plan. Eens al m'n herinneringen ergens wegzetten. Alle gevoelens eens op een rijtje zetten. Ik ben benieuwd hoe ver ik kom. Vraag me herinneringen te noemen en ik kom niet ver, maar als ik het echt ga uitschrijven zal dat misschien nog best veel zijn.

Dat levensverhaal ga ik hier niet 1 op 1 overnemen. Het is namelijk míjn kijk op hoe alles ging, vroeger bij ons thuis, Ik wil niet dat -mochten bekenden deze blog ooit lezen- mensen mijn familie op een verkeerde manier gaan zien.
Waarschijnlijk zal ik hier wel wat schrijven over het proces, maar dat kan ik niet bij voorbaat zeggen. Ik schrijf hier wat in me opkomt, niet wat ik vooraf bedenk om te schrijven.